Ortadoğu’da şiddetlenen çatışmalar, savaşta açılan ‘Kızıldeniz’ cephesiyle ekonomiyi tamamen sarstı.
Uluslararası petrol fiyatlarının temsilcisi niteliğinde olan Brent petrolün varil fiyatı, perşembe günü yüzde 7 oranında artarak 100,33 dolara ulaştı.
Mayıs ayı yaşanan savaştan sonra ilk kez 100 dolar sınırını aşan petrol fiyatlarının, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı “büyük bir saldırı” değerlendirdiğini açıklamasıyla daha da yükseleceği izlenimi oluştu.
Petrol fiyatlarının artışını “geçici” olarak gören ABD Başkanı Donald Trump, Axios’a verdiği demeçte, İran’a yönelik bugüne kadarki en büyük askeri hamleyi düşündüğünü ve karar aşamasına yaklaştığını belirtti.
Trump, “Devasa bir saldırı planlıyoruz. Şimdiye kadarki en büyük saldırı olacak. Kararımı vermek üzereyim. Her şey hazır” açıklamasını yaptı.
Gerilimin tırmanması, küresel enflasyon endişelerini yeniden tetiklerken ABD hisse senedi ve tahvil piyasalarında satış baskısı yarattı.
TRUMP’IN BÜYÜK TAARRUZU
ABD ordusu perşembe gecesi itibarıyla İran’a yönelik üst üste 13. gece hava saldırısını tamamladığını açıklarken, Trump deniz ticaretine verilen zararların ABD’nin elinde bulunan İran fonlarından karşılanacağını duyurdu.
Trump, daha sonra yaptığı bir açıklamada ABD tarafından dondurulan İran fonlarını işaret ederek “İran’ın vuracağı her geminin parası bu fonlardan karşılanacak” diye beyan etti.
Olası “büyük taarruz” planlarından da bahseden Trump, Kolang Gazla bölgesindeki nükleer tesisin hedef alınabileceğini, ayrıca Hürmüz Boğazı’nda gemilerin hedef alınması halinde İran’a ait köprülerin ve elektrik santrallerinin vurulacağını ifade etti.
DoubleLine portföy yöneticisi Bill Campbell ise piyasaların tırmanan gerilimden endişe duyduğunu ve durumun önceki dönemlere kıyasla daha ciddi göründüğünü aktardı.
Campbell, “Bu sürekli tırmanış piyasalar için endişe verici. Durumun çok daha istikrarsız olduğu bir dönemde petrol fiyatları hızla yükseliyor. Geçen sefer, Başkan Trump için bir çıkış yolu olduğuna dair daha fazla güvenim vardı. Bu sefer ise durum çok daha ciddi görünüyor” açıklamasını yaptı.
PİYASALAR ALARM VERİYOR
Petrol fiyatlarındaki sıçrama, teknoloji şirketlerinin zayıf kâr açıklamalarıyla birleşerek borsalarda düşüşe yol açtı.
Nasdaq bileşik endeksi perşembe günü yüzde 2,2 gerilerken, Alphabet hisseleri yüzde 7, Tesla hisseleri ise yüzde 15 değer kaybetti; S&P 500 endeksindeki düşüş yüzde 1,2 olarak gerçekleşti.
Enerji şokunun enflasyonu tetikleyeceği ve merkez bankalarının faiz artışlarına yönelmek zorunda kalacağı beklentisi tahvil piyasalarını da etkiledi.
ABD 10 yıllık tahvil getirileri yüzde 4,71 ile son 18 ayın en yüksek seviyesine çıkarken, Almanya 10 yıllık tahvil getirileri yüzde 3,21 ile 2011’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Avrupa Merkez Bankası da enerji şokunun tam enflasyonist etkisinin henüz görülmediği uyarısında bulundu.
HUSİLER BİLMECESİ
Yemen’in güney batısında, Babülmendep Boğazı karşısında konuşlanan İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a ait iki tankere saldırması, Bâbülmendeb Boğazı’nın kapanabileceği yönündeki endişeleri artırdı.
Hürmüz Boğazı’nın denetiminin kaybedilmesinden bu yana Suudi petrolü için kritik bir güzergah olan bu hattaki saldırılar, Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki dört yıllık ateşkesi de riske atıyor.
Öte yandan ABD’de galon başına 4 doları aşan benzin fiyatlarının, kasım ayındaki ara seçimler öncesinde seçmen huzursuzluğunu artırması bekleniyor.
RBC Capital Markets Küresel Emtia Stratejisi Başkanı Helima Croft, mevcut kriz ortamında petrol fiyatlarının 2022’deki 139 dolar veya 2008’deki 147 dolar rekor seviyelerini aşabileceğine dikkat çekti.
